W 2027 roku w Polsce przypada 14 świąt ustawowo wolnych od pracy. Dwa z nich – 1 maja i 25 grudnia – wypadają w sobotę, co ma znaczenie dla wymiaru czasu pracy i planowania wolnego. Kiedy najlepiej zaplanować urlop, żeby przedłużyć weekend? Zebraliśmy wszystkie daty świąt, zestawienie dni roboczych i godzin pracy oraz terminy, w których jeden dzień urlopu pozwoli odpocząć przez cztery dni z rzędu.
Spis treści
- Dni ustawowo wolne od pracy w 2027 roku – kalendarz świąt
- Ile dni roboczych i godzin pracy będzie w 2027 roku?
- Kiedy należy się dzień wolny za święto w sobotę?
- Czy dni ustawowo wolne od pracy są płatne?
- Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje w 2027 roku?
- Czy szkoła i studia wliczają się do wymiaru urlopu?
- Dodatkowy urlop dla pracowników z niepełnosprawnością
- Urlop na żądanie, bezpłatny i okolicznościowy – kiedy przysługują?
- Urlopy związane z rodzicielstwem w 2027 roku
- Urlop macierzyński – ile tygodni przysługuje po porodzie?
- Uzupełniający urlop macierzyński – dodatkowy czas dla rodziców wcześniaków
- Urlop tacierzyński – czym różni się od ojcowskiego?
- Urlop ojcowski – 2 tygodnie dla ojca dziecka
- Urlop rodzicielski – 41 lub 43 tygodnie
- Urlop wychowawczy – do 36 miesięcy
- Dwa dni opieki nad dzieckiem do 14 lat
- Pozostałe urlopy i zwolnienia od pracy w 2027 roku
- Dzień wolny za pracę w święto i nadgodziny – zasady rekompensaty
- Jak zaplanować dni wolne w 2027 roku?
Wolne od pracy to nie tylko święta. Zatrudnieni na pełny etat mają co do zasady prawo do 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego, a w określonych sytuacjach mogą korzystać z innych urlopów i zwolnień – na przykład z powodu narodzin dziecka czy konieczności opieki nad bliskim. Wyjaśniamy, komu przysługują poszczególne uprawnienia, które nieobecności są płatne i jakie zasady wynikają z przepisów obowiązujących na dzień aktualizacji artykułu.
Dni ustawowo wolne od pracy w 2027 roku – kalendarz świąt
W Polsce obowiązuje 14 świąt ustawowo wolnych od pracy. Od 2025 roku należy do nich również Wigilia Bożego Narodzenia, czyli 24 grudnia. Pełny kalendarz świąt na 2027 rok wygląda następująco:
| Data | Dzień tygodnia | Święto |
|---|---|---|
| 1 stycznia | Piątek | Nowy Rok |
| 6 stycznia | Środa | Święto Trzech Króli |
| 28 marca | Niedziela | Wielkanoc |
| 29 marca | Poniedziałek | Poniedziałek Wielkanocny |
| 1 maja | Sobota | Święto Pracy |
| 3 maja | Poniedziałek | Święto Konstytucji 3 Maja |
| 16 maja | Niedziela | Zesłanie Ducha Świętego (Zielone Świątki) |
| 27 maja | Czwartek | Boże Ciało |
| 15 sierpnia | Niedziela | Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny |
| 1 listopada | Poniedziałek | Wszystkich Świętych |
| 11 listopada | Czwartek | Narodowe Święto Niepodległości |
| 24 grudnia | Piątek | Wigilia Bożego Narodzenia |
| 25 grudnia | Sobota | Pierwszy dzień Bożego Narodzenia |
| 26 grudnia | Niedziela | Drugi dzień Bożego Narodzenia |
Spośród 14 świąt cztery przypadają w niedzielę, dwa w sobotę, a osiem w dni od poniedziałku do piątku. Święta nie pomniejszają przysługującego urlopu wypoczynkowego. Nie trzeba więc wykorzystywać urlopu na dzień, który zgodnie z obowiązującym rozkładem jest wolny od pracy.
Ile dni roboczych i godzin pracy będzie w 2027 roku?
W 2027 roku przypada 253 dni od poniedziałku do piątku, które nie są świętami ustawowo wolnymi od pracy. Ponieważ dwa święta wypadają w sobotę, roczny wymiar czasu pracy trzeba dodatkowo obniżyć o 16 godzin. Ostatecznie dla pełnego etatu wynosi on 2008 godzin, czyli 251 ośmiogodzinnych dni pracy. Przy typowym rozkładzie od poniedziałku do piątku oznacza to 114 dni wolnych w całym roku, uwzględniając dni wolne wyznaczone za oba sobotnie święta.
| Miesiąc 2027 | Dni pracy według wymiaru | Godziny pracy |
|---|---|---|
| Styczeń | 19 | 152 |
| Luty | 20 | 160 |
| Marzec | 22 | 176 |
| Kwiecień | 22 | 176 |
| Maj | 18 | 144 |
| Czerwiec | 22 | 176 |
| Lipiec | 22 | 176 |
| Sierpień | 22 | 176 |
| Wrzesień | 22 | 176 |
| Październik | 21 | 168 |
| Listopad | 20 | 160 |
| Grudzień | 21 | 168 |
| Razem | 251 | 2008 |
Wyliczenia dotyczą miesięcznych okresów rozliczeniowych. W maju i grudniu uwzględniają obniżenie wymiaru czasu pracy o 8 godzin za święto przypadające w sobotę. Przy innych okresach rozliczeniowych termin wyznaczenia dnia wolnego może przypadać w innym miesiącu. Rzeczywisty harmonogram zależy również od systemu czasu pracy i wymiaru etatu.
Kiedy należy się dzień wolny za święto w sobotę?
W 2027 roku dwa święta ustawowo wolne od pracy przypadają w sobotę. Dla osób pracujących standardowo od poniedziałku do piątku oznacza to konieczność wyznaczenia innych dni wolnych, aby zachować prawidłowy wymiar czasu pracy. Są to:
- 1 maja – Święto Pracy;
- 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia.
Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy każde święto przypadające w dniu innym niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Termin odbioru dnia wolnego ustala pracodawca w ramach obowiązującego okresu rozliczeniowego. Nie musi to być piątek poprzedzający święto ani poniedziałek następujący po nim.
Czy za święto przypadające w niedzielę też przysługuje dodatkowy dzień wolny? Nie. Takie święto nie obniża dodatkowo wymiaru czasu pracy. W 2027 roku dotyczy to między innymi Wielkanocy, Zielonych Świątek i drugiego dnia Bożego Narodzenia.
Długie weekendy w 2027 roku – kiedy zaplanować urlop?
Kalendarz na 2027 rok daje kilka okazji do przedłużenia odpoczynku bez wykorzystywania wielu dni urlopowych. Poniższe przykłady dotyczą osób pracujących standardowo od poniedziałku do piątku.
| Termin | Okazja | Jak zaplanować wolne? |
|---|---|---|
| 1–3 stycznia | Nowy Rok | 3 dni wolne bez urlopu |
| 27–29 marca | Wielkanoc | 3 dni wolne bez urlopu |
| 1–3 maja | Majówka | 3 dni wolne bez urlopu |
| 27–30 maja | Boże Ciało | 4 dni wolne przy 1 dniu urlopu – 28 maja |
| 30 października – 1 listopada | Wszystkich Świętych | 3 dni wolne bez urlopu |
| 11–14 listopada | Święto Niepodległości | 4 dni wolne przy 1 dniu urlopu – 12 listopada |
| 24–26 grudnia | Boże Narodzenie | 3 dni wolne bez urlopu |
Dodatkowe możliwości mogą wynikać z terminów dni wolnych wyznaczonych za święta przypadające w sobotę. Na przykład dzień wolny za 1 maja może przedłużyć majówkę, jeśli pracodawca wyznaczy go w sąsiedztwie weekendu, zgodnie z obowiązującym okresem rozliczeniowym.
Czy dni ustawowo wolne od pracy są płatne?
Święta ustawowo wolne od pracy nie wymagają korzystania z urlopu wypoczynkowego. Pracownik otrzymujący stałe wynagrodzenie miesięczne co do zasady zachowuje je w pełnej wysokości, mimo że ze względu na święto ma mniej godzin do przepracowania. Przy innych sposobach wynagradzania rozliczenie zależy od obowiązujących zasad i rozkładu czasu pracy. Nie każda usprawiedliwiona nieobecność oznacza jednak zachowanie prawa do pełnego wynagrodzenia.
| Rodzaj nieobecności | Zasady wynagradzania |
|---|---|
| Urlop wypoczynkowy | Płatny |
| Urlop na żądanie | Płatny, w ramach urlopu wypoczynkowego |
| Zwolnienie okolicznościowe | Płatne |
| Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem do 14 lat | Płatne |
| Zwolnienie z powodu siły wyższej | 50% wynagrodzenia |
| Urlop opiekuńczy | Bez wynagrodzenia |
| Urlop bezpłatny | Bez wynagrodzenia |
Urlopy związane z rodzicielstwem są rozliczane na innych zasadach. Za określone okresy przysługuje zasiłek macierzyński, którego wysokość i warunki wypłaty regulują odrębne przepisy.
Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje w 2027 roku?
W 2027 roku pracownik zatrudniony na pełny etat ma prawo do 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. O tym, który wymiar mu przysługuje, decyduje staż urlopowy, obejmujący nie tylko okresy zatrudnienia, ale również określone okresy nauki i inne okresy zaliczane zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
| Staż urlopowy | Roczny wymiar urlopu |
|---|---|
| Krótszy niż 10 lat | 20 dni |
| Co najmniej 10 lat | 26 dni |
Wartości te dotyczą pełnego etatu. Przy zatrudnieniu na część etatu wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie. Przykładowo pracownik zatrudniony na pół etatu, uprawniony do 26 dni urlopu przy pełnym etacie, otrzyma 13 dni. Urlop rozlicza się w godzinach, z uwzględnieniem obowiązującego rozkładu pracy. Za czas urlopu wypoczynkowego przysługuje wynagrodzenie obliczane według zasad określonych w przepisach.
Prawo do kodeksowego urlopu wypoczynkowego wynika z zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Sama umowa zlecenia lub współpraca B2B nie daje takiego uprawnienia, choć określone okresy tych aktywności mogą być zaliczane do stażu urlopowego po nawiązaniu stosunku pracy.
Czy zmiany w stażu pracy wpływają na urlop w 2027 roku?
Od 2026 roku do stażu pracy można zaliczać również określone okresy wykonywania umów zlecenia i prowadzenia działalności gospodarczej. Ma to znaczenie dla wymiaru urlopu wypoczynkowego. Pracownik, który dzięki udokumentowanym okresom osiągnie co najmniej dziesięcioletni staż urlopowy, może uzyskać prawo do 26 zamiast 20 dni urlopu rocznie. Nie każda umowa cywilnoprawna automatycznie zwiększa jednak staż. Możliwość zaliczenia danego okresu zależy od spełnienia warunków ustawowych. Szczegółowe zasady ustalania stażu pracy, w tym zaliczania zleceń, działalności gospodarczej i potwierdzania odpowiednich okresów, omawiamy w osobnym artykule.

Czy szkoła i studia wliczają się do wymiaru urlopu?
Tak, ukończenie szkoły lub studiów może zwiększyć staż urlopowy, od którego zależy prawo do 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego. Liczba lat zaliczanych do stażu zależy od rodzaju ukończonej szkoły i jest określona w Kodeksie pracy, zgodnie z poniższym zestawieniem.
| Ukończona szkoła | Okres zaliczany do stażu urlopowego |
|---|---|
| Zasadnicza szkoła zawodowa lub równorzędna | Zgodnie z programem, maksymalnie 3 lata |
| Średnia szkoła zawodowa | Zgodnie z programem, maksymalnie 5 lat |
| Średnia szkoła zawodowa dla absolwentów zasadniczej szkoły zawodowej | 5 lat |
| Liceum ogólnokształcące | 4 lata |
| Szkoła policealna | 6 lat |
| Szkoła wyższa | 8 lat |
Okresów nauki nie sumuje się. Jeżeli pracownik ukończył zarówno liceum, jak i studia wyższe, nie uzyskuje z tego tytułu łącznie 12 lat stażu urlopowego. Uwzględnia się okres wynikający z ukończenia studiów, czyli 8 lat. Jeżeli nauka pokrywała się z zatrudnieniem, stosuje się zasady przewidziane w art. 155 Kodeksu pracy, uwzględniając okres korzystniejszy dla pracownika.
Pierwsza praca i okres próbny – kiedy można korzystać z urlopu?
Pracownik podejmujący pierwszą w życiu pracę na podstawie stosunku pracy nabywa prawo do urlopu stopniowo. Po każdym miesiącu pracy uzyskuje 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. W kolejnych latach kalendarzowych prawo do urlopu nabywa się na zasadach ogólnych. Pracownik pozostający w zatrudnieniu 1 stycznia uzyskuje wtedy prawo do kolejnego rocznego urlopu. Zatrudnienie na okres próbny również daje prawo do urlopu. Jego wymiar zależy jednak od zasad nabywania pierwszego urlopu albo proporcjonalnego ustalania uprawnień przy zatrudnieniu przez część roku.
Zmiana pracodawcy w 2027 roku – jak rozliczyć urlop?
Przy zmianie pracy w trakcie roku wymiar urlopu ustala się co do zasady proporcjonalnie do okresu zatrudnienia u poszczególnych pracodawców. Przykładowo osoba uprawniona do 26 dni urlopu, która kończy zatrudnienie po sześciu miesiącach roku, nabywa u dotychczasowego pracodawcy zasadniczo prawo do 13 dni za ten okres, z uwzględnieniem urlopu już wykorzystanego. Nowy pracodawca bierze pod uwagę okres zatrudnienia i urlop wykorzystany wcześniej w danym roku. Jeżeli przy rozwiązaniu umowy pozostaje niewykorzystany urlop, pracodawca co do zasady wypłaca ekwiwalent pieniężny. Wyjątek może dotyczyć sytuacji, w której strony uzgodnią wykorzystanie urlopu podczas kolejnej umowy zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po zakończeniu poprzedniej.
Do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop za 2027 rok?
Urlop wypoczynkowy powinien być wykorzystany w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Jeżeli nie zostanie wykorzystany, staje się urlopem zaległym. Urlopu zaległego za 2027 rok należy co do zasady udzielić najpóźniej do 30 września 2028 roku. Termin wynika z art. 168 Kodeksu pracy. Niewykorzystane dni, które pracownik mógł przeznaczyć na urlop na żądanie, pozostają częścią urlopu wypoczynkowego. Nie przechodzi jednak na kolejny rok możliwość wykorzystania ich w szczególnym trybie urlopu na żądanie.
Dodatkowy urlop dla pracowników z niepełnosprawnością
Pracownik posiadający orzeczenie o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności może nabyć prawo do dodatkowych 10 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. Pierwszy dodatkowy urlop przysługuje po przepracowaniu roku od dnia zaliczenia do odpowiedniego stopnia niepełnosprawności.
W typowej sytuacji łączny wymiar urlopu wynosi:
- 30 dni – przy podstawowym prawie do 20 dni urlopu;
- 36 dni – przy podstawowym prawie do 26 dni urlopu.
Obowiązują jednak ustawowe wyjątki, między innymi dotyczące osób mających prawo do wyższego wymiaru urlopu lub dodatkowego urlopu na innej podstawie.
Zwolnienie na turnus rehabilitacyjny – jaki obowiązuje limit?
Pracownik ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może także skorzystać ze zwolnienia od pracy w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym.
- Zwolnienie przysługuje na określonych warunkach, w wymiarze do 21 dni roboczych, nie częściej niż raz w roku.
- Łączny wymiar dodatkowego urlopu wypoczynkowego i zwolnienia na turnus rehabilitacyjny nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym.
- Jeśli pracownik wykorzystał 10 dni dodatkowego urlopu, może w tym samym roku skorzystać ze zwolnienia na turnus w wymiarze nieprzekraczającym pozostałych 11 dni wspólnego limitu.
Przepisy przewidują również płatne zwolnienia na określone badania specjalistyczne, zabiegi oraz czynności związane z zaopatrzeniem ortopedycznym, jeśli nie można ich wykonać poza godzinami pracy.
Urlop na żądanie, bezpłatny i okolicznościowy – kiedy przysługują?
Przepisy prawa pracy przewidują różne możliwości usprawiedliwionej nieobecności. Nie wszystkie są odrębnymi rodzajami urlopu i nie za każdą pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Urlop na żądanie – czy pracodawca może odmówić?
Pracownik może wykorzystać maksymalnie 4 dni urlopu na żądanie w roku kalendarzowym. Nie jest to dodatkowy urlop. Dni te wliczają się do przysługującego wymiaru 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego. Żądanie należy zgłosić najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, co do zasady przed planowaną godziną rozpoczęcia pracy. Pracodawca zasadniczo powinien udzielić urlopu na żądanie, jednak w wyjątkowych sytuacjach może odmówić. Dotyczy to szczególnych okoliczności, gdy ważny interes pracodawcy wymaga obecności pracownika. Zwykłe niedogodności organizacyjne nie oznaczają automatycznie prawa do odmowy. Każdy przypadek wymaga oceny konkretnych okoliczności.
Urlop bezpłatny – czy pracodawca musi go udzielić?
Urlop bezpłatny pozwala na czasowe zaprzestanie wykonywania pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia. Pracownik składa wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej. Pracodawca decyduje, czy go uwzględnić. Kodeks pracy nie określa ogólnej maksymalnej długości zwykłego urlopu bezpłatnego. Jego okres ustala się między stronami. Jeżeli urlop trwa dłużej niż 3 miesiące, strony mogą przy jego udzielaniu przewidzieć możliwość odwołania pracownika z ważnych przyczyn. Co do zasady czas urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Przepisy przewidują jednak określone wyjątki.
Urlop okolicznościowy – kiedy przysługuje 1 lub 2 dni?
Potocznie nazywany urlopem okolicznościowym czas wolny jest zwolnieniem od pracy związanym z określonym wydarzeniem rodzinnym.
| Okoliczność | Wymiar zwolnienia |
|---|---|
| Ślub pracownika | 2 dni |
| Narodziny dziecka pracownika | 2 dni |
| Śmierć i pogrzeb małżonka, dziecka, matki, ojca, ojczyma lub macochy | 2 dni |
| Ślub dziecka pracownika | 1 dzień |
| Śmierć i pogrzeb rodzeństwa, teściów, babci lub dziadka | 1 dzień |
| Śmierć i pogrzeb osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką | 1 dzień |
Za czas tego zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Dni wolne powinny pozostawać w związku z wydarzeniem będącym podstawą ich udzielenia. Nie tworzą dodatkowej puli urlopowej do wykorzystania w dowolnym terminie.
Urlopy związane z rodzicielstwem w 2027 roku
Rodzicom zatrudnionym na umowie o pracę przysługuje kilka różnych uprawnień. Urlop macierzyński, ojcowski, rodzicielski i wychowawczy różnią się czasem trwania, warunkami oraz zasadami korzystania.
Urlop macierzyński – ile tygodni przysługuje po porodzie?
Długość urlopu macierzyńskiego zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie.
| Liczba dzieci | Wymiar urlopu |
|---|---|
| Jedno dziecko | 20 tygodni |
| Dwoje dzieci | 31 tygodni |
| Troje dzieci | 33 tygodnie |
| Czworo dzieci | 35 tygodni |
| Pięcioro lub więcej | 37 tygodni |
Pracownica może wykorzystać do 6 tygodni urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. Po porodzie obowiązkowa część urlopu wynosi co do zasady 14 tygodni. W określonych przypadkach pozostałą część może przejąć ojciec dziecka. Za czas urlopu przysługuje zasiłek macierzyński na zasadach określonych w przepisach ubezpieczeniowych.
Uzupełniający urlop macierzyński – dodatkowy czas dla rodziców wcześniaków
Od 19 marca 2025 roku obowiązują przepisy o uzupełniającym urlopie macierzyńskim. Uprawnienie przysługuje w określonych sytuacjach rodzicom dzieci urodzonych przedwcześnie oraz dzieci urodzonych w terminie, które wymagały hospitalizacji po porodzie. W zależności od tygodnia ciąży, masy urodzeniowej dziecka i czasu pobytu w szpitalu urlop może wynosić maksymalnie 8 albo 15 tygodni. Dokładny wymiar oblicza się według ustawowych zasad. Nie każdy rodzic dziecka hospitalizowanego po porodzie otrzymuje automatycznie pełne 8 lub 15 tygodni.
Wniosek należy złożyć pracodawcy co najmniej 21 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego. Do wniosku dołącza się wymagane dokumenty, w tym zaświadczenie wydane przez szpital oraz odpowiednie oświadczenie dotyczące korzystania z uprawnienia przez drugiego rodzica. Urlop jest udzielany jednorazowo, bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Za ten okres przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy jego wymiaru. Szczegółowe warunki opisuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Urlop tacierzyński – czym różni się od ojcowskiego?
„Urlop tacierzyński” to potoczne określenie części urlopu macierzyńskiego, którą może wykorzystać ojciec dziecka. W typowej sytuacji, przy urodzeniu jednego dziecka, matka po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie może zrezygnować z pozostałej części. Ojciec może wówczas przejąć 6 tygodni urlopu.
Konieczne jest spełnienie warunków określonych w przepisach, w tym prawidłowe złożenie wniosków. Urlop tacierzyński nie stanowi odrębnej dodatkowej puli wolnego. Jest częścią urlopu macierzyńskiego. Nie należy go również mylić z samodzielnym uprawnieniem do urlopu ojcowskiego.
Urlop ojcowski – 2 tygodnie dla ojca dziecka
Urlop ojcowski jest samodzielnym uprawnieniem pracownika będącego ojcem wychowującym dziecko. Przysługuje w wymiarze do 2 tygodni, niezależnie od tego, czy matka dziecka korzysta z urlopów pracowniczych. Co do zasady należy go wykorzystać przed ukończeniem przez dziecko 12. miesiąca życia. W przypadku przysposobienia dziecka termin wynosi do 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o przysposobieniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia. Urlop można wykorzystać jednorazowo albo w dwóch częściach, z których każda trwa co najmniej tydzień. Wniosek należy złożyć nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem urlopu.
Urlop rodzicielski – 41 lub 43 tygodnie
Urlop rodzicielski przysługuje pracownikom będącym rodzicami dziecka w łącznym wymiarze:
- 41 tygodni – przy urodzeniu jednego dziecka,
- 43 tygodnie – przy porodzie mnogim.
Każdy z rodziców ma wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Tej części nie można przekazać drugiemu rodzicowi. Rodzice mogą korzystać z urlopu równocześnie, z zachowaniem łącznego limitu. Urlop można również podzielić na maksymalnie 5 części. Należy go wykorzystać najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. W określonych sytuacjach dotyczących dzieci posiadających zaświadczenie przewidziane ustawą „Za życiem” wymiar urlopu jest dłuższy i wynosi odpowiednio 65 albo 67 tygodni. Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka nie oznacza automatycznie spełnienia warunków do wydłużonego urlopu.
Urlop wychowawczy – do 36 miesięcy
Urlop wychowawczy umożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Przysługuje pracownikowi posiadającemu co najmniej sześciomiesięczny okres zatrudnienia, z uwzględnieniem wcześniejszych okresów pracy. Podstawowy łączny wymiar wynosi do 36 miesięcy. Każdy z rodziców ma wyłączne prawo do jednego miesiąca, którego nie można przekazać drugiemu. W typowej sytuacji jeden rodzic może więc samodzielnie wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy. Przepisy przewidują jednak wyjątki.
Urlop można wykorzystać w maksymalnie 5 częściach, do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Jeśli dziecko wymaga osobistej opieki ze względu na stan zdrowia potwierdzony odpowiednim orzeczeniem, możliwy jest dodatkowy urlop wychowawczy do 36 miesięcy, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 lat. Urlop wychowawczy jest bezpłatny.
Dwa dni opieki nad dzieckiem do 14 lat
Pracownik wychowujący co najmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat ma prawo do zwolnienia od pracy w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym. Za ten czas zachowuje pełne wynagrodzenie. Liczba dzieci nie zwiększa rocznego limitu. Jeżeli oboje rodzice są zatrudnieni i wychowują to samo dziecko, mogą podzielić między siebie przysługujące zwolnienie, np. wykorzystać po jednym dniu. Łącznie nie mogą jednak przekroczyć limitu 2 dni albo 16 godzin w roku. Samo wychowywanie większej liczby dzieci nie zwiększa limitu przysługującego jednemu pracownikowi.
Pozostałe urlopy i zwolnienia od pracy w 2027 roku
Przepisy przewidują również nieobecności związane z opieką nad bliskimi, nagłymi sytuacjami rodzinnymi, nauką czy poszukiwaniem nowego zatrudnienia. Nie pomniejszają one automatycznie puli urlopu wypoczynkowego.
Urlop opiekuńczy – 5 dni bez wynagrodzenia
Pracownik ma prawo do 5 dni urlopu opiekuńczego w roku kalendarzowym. Może z niego skorzystać, aby zapewnić osobistą opiekę lub wsparcie osobie wymagającej pomocy z poważnych względów medycznych. Uprawnienie dotyczy członków rodziny wskazanych w ustawie: syna, córki, matki, ojca lub małżonka. Obejmuje również osobę zamieszkującą z pracownikiem w tym samym gospodarstwie domowym. Urlop jest bezpłatny. Wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej należy złożyć co najmniej jeden dzień przed rozpoczęciem urlopu.
Zwolnienie z powodu siły wyższej – 2 dni lub 16 godzin
Pracownik może skorzystać ze zwolnienia z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, gdy jego natychmiastowa obecność jest niezbędna. Roczny wymiar wynosi 2 dni albo 16 godzin. Za czas zwolnienia przysługuje połowa wynagrodzenia obliczona według właściwych zasad. Wniosek należy zgłosić najpóźniej w dniu korzystania ze zwolnienia. Pracownik decyduje o wykorzystaniu uprawnienia w dniach albo godzinach w pierwszym wniosku składanym w danym roku.
Dni wolne na poszukiwanie pracy
Zwolnienie na poszukiwanie pracy przysługuje pracownikowi, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z co najmniej dwutygodniowym okresem wypowiedzenia.
| Okres wypowiedzenia | Wymiar zwolnienia |
|---|---|
| 2 tygodnie | 2 dni robocze |
| 1 miesiąc | 2 dni robocze |
| 3 miesiące | 3 dni robocze |
Trzydniowy wymiar może przysługiwać również w określonym przepisami przypadku skrócenia trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Uprawnienie nie przysługuje automatycznie osobie, która sama składa wypowiedzenie lub rozwiązuje umowę za porozumieniem stron.
Urlop szkoleniowy – 6 lub 21 dni
Pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą może korzystać z uprawnień przewidzianych w Kodeksie pracy. Urlop szkoleniowy przysługuje w następujących wymiarach:
| Cel | Wymiar |
|---|---|
| Egzaminy eksternistyczne | 6 dni |
| Egzamin maturalny | 6 dni |
| Egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie lub egzamin zawodowy | 6 dni |
| Przygotowanie pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego w ostatnim roku studiów | 21 dni |
Urlop szkoleniowy jest płatny. Nie każdy kurs lub szkolenie automatycznie uprawnia do dodatkowych dni wolnych. Przepisy wskazują konkretne sytuacje, w których przysługuje urlop szkoleniowy.
Zwolnienie od pracy dla honorowego dawcy krwi
Honorowemu dawcy krwi przysługuje zwolnienie od pracy w dniu oddania krwi oraz w dniu następnym. Przewidziane są również odpowiednie zwolnienia na badania lekarskie związane z krwiodawstwem. Za czas należnego zwolnienia pracownik zachowuje wynagrodzenie, a nieobecność dokumentuje odpowiednim zaświadczeniem. Nie są to dwa dowolnie wybrane dni urlopowe. Jeśli dzień następujący po oddaniu krwi jest już wolny zgodnie z harmonogramem, nie powstaje automatycznie prawo do przeniesienia zwolnienia na inny termin.
Dzień wolny za pracę w święto i nadgodziny – zasady rekompensaty
Nie każdy pracownik ma wolne we wszystkie święta ustawowe. Kodeks pracy dopuszcza wykonywanie pracy w niedziele i święta w określonych przypadkach, między innymi w niektórych usługach, transporcie czy przy pracach niezbędnych ze względu na ich użyteczność społeczną.
Co przysługuje za pracę w święto?
Jeżeli praca w święto jest prawnie dopuszczalna, pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednią rekompensatę. Co do zasady za pracę w święto należy udzielić innego dnia wolnego w ciągu okresu rozliczeniowego. Jeżeli udzielenie dnia wolnego w obowiązującym okresie rozliczeniowym nie jest możliwe, pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto. W przypadku święta przypadającego w niedzielę stosuje się zasady rekompensaty pracy w niedzielę.
Jak odbiera się czas wolny za nadgodziny?
Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownik może otrzymać czas wolny zamiast dodatku do wynagrodzenia. Wymiar zależy od tego, kto występuje z inicjatywą.
| Sposób udzielenia wolnego | Wymiar |
|---|---|
| Na wniosek pracownika | 1 godzina wolna za 1 nadgodzinę |
| Z inicjatywy pracodawcy, bez wniosku pracownika | 1,5 godziny wolnego za 1 nadgodzinę |
Przykładowo za 4 nadgodziny pracownik może otrzymać 4 godziny wolnego na własny wniosek albo 6 godzin, jeśli czas wolny przyznaje pracodawca z własnej inicjatywy. W drugim przypadku wolne należy udzielić najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego. Nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego za pełny miesięczny wymiar czasu pracy. Osobne zasady dotyczą rekompensowania pracy w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Nie każdą taką sytuację rozlicza się tak samo jak zwykłe nadgodziny dobowe.
Jak zaplanować dni wolne w 2027 roku?
Planowanie urlopu rozpocznij od ustalenia, czy przysługuje Ci 20 czy 26 dni wypoczynku i ile dni pozostało do wykorzystania. Następnie sprawdź harmonogram pracy oraz daty świąt. W 2027 roku szczególną uwagę zwróć na 1 maja i 25 grudnia, ponieważ oba święta przypadają w sobotę. Boże Ciało i Święto Niepodległości również dają możliwość przedłużenia weekendu przy wykorzystaniu jednego dnia urlopu.
Pamiętaj, że nie wszystkie nieobecności są rozliczane tak samo. Urlop wypoczynkowy, zwolnienie z powodu siły wyższej, urlop opiekuńczy i zwolnienie na opiekę nad dzieckiem mają odrębne warunki oraz zasady wynagradzania. Przed złożeniem wniosku sprawdź więc nie tylko liczbę przysługujących dni, lecz także termin zgłoszenia i warunki skorzystania z danego uprawnienia.
