To wa\u017cne podczas rekrutacji. Kandydat z do\u015bwiadczeniem w raportowaniu finansowym nie musi mie\u0107 praktyki w samodzielnym budowaniu prognoz czy analizowaniu op\u0142acalno\u015bci przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Dlatego zakres stanowiska warto okre\u015bli\u0107 na podstawie analiz, kt\u00f3re nowa osoba b\u0119dzie faktycznie wykonywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Analityk finansowy (ang. Financial Analyst<\/em>) zajmuje si\u0119 analiz\u0105 wynik\u00f3w finansowych firmy, wyja\u015bnianiem odchyle\u0144 oraz przygotowywaniem danych potrzebnych do planowania i podejmowania decyzji. Niekt\u00f3re firmy u\u017cywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c nazwy \u201especjalista ds. analiz finansowych. Analityk najcz\u0119\u015bciej pracuje w dziale finansowym, kontrolingu lub planowania finansowego. Korzysta z danych ksi\u0119gowych, sprzeda\u017cowych i operacyjnych, a wyniki jego analiz wykorzystuj\u0105 mened\u017cerowie, kontrolerzy finansowi oraz dyrektor finansowy (CFO).<\/p>\n\n\n\n W mniejszych firmach jedna osoba mo\u017ce odpowiada\u0107 zar\u00f3wno za raportowanie, jak i prognozy. W du\u017cych organizacjach analitycy cz\u0119\u015bciej specjalizuj\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym obszarze, np. kosztach produkcji, wynikach sprzeda\u017cy czy finansach projekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Do podstawowych zada\u0144 analityka finansowego nale\u017c\u0105 przygotowywanie raport\u00f3w, analiza odchyle\u0144, udzia\u0142 w bud\u017cetowaniu i prognozowaniu oraz ocena rentowno\u015bci. Nie ka\u017cde stanowisko obejmuje wszystkie te obszary.<\/p>\n\n\n\n Analityk finansowy przygotowuje cykliczne raporty zarz\u0105dcze, korzystaj\u0105c m.in. z rachunku zysk\u00f3w i strat (P&L), danych ksi\u0119gowych oraz system\u00f3w sprzeda\u017cowych i operacyjnych.<\/p>\n\n\n\n Do jego zada\u0144 nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n Analityk finansowy por\u00f3wnuje rzeczywiste wyniki z bud\u017cetem i wyja\u015bnia powsta\u0142e r\u00f3\u017cnice. Sprawdza mi\u0119dzy innymi przychody, koszty i mar\u017ce oraz ich wp\u0142yw na wynik firmy. Przyk\u0142adowo przedsi\u0119biorstwo osi\u0105gn\u0119\u0142o 10,8 mln z\u0142 przychod\u00f3w zamiast planowanych 10 mln z\u0142. Mimo to zysk brutto na sprzeda\u017cy wyni\u00f3s\u0142 3,7 mln z\u0142, czyli o 300 tys. z\u0142 mniej, ni\u017c zak\u0142adano.<\/p>\n\n\n\n Analityk sprawdza, czy na r\u00f3\u017cnic\u0119 wp\u0142yn\u0119\u0142y wi\u0119ksze rabaty, wzrost koszt\u00f3w zakupu lub zmiana struktury sprzeda\u017cy. Je\u015bli dost\u0119pne informacje nie pozwalaj\u0105 ustali\u0107 przyczyny, si\u0119ga po dodatkowe dane i wsp\u00f3\u0142pracuje z dzia\u0142ami sprzeda\u017cy oraz zakup\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Bud\u017cet okre\u015bla przyj\u0119ty plan finansowy, natomiast prognoza (forecast<\/em>) uwzgl\u0119dnia aktualne wyniki oraz przewidywane zmiany. Praca analityka przy bud\u017cetowaniu obejmuje zbieranie za\u0142o\u017ce\u0144 od dzia\u0142\u00f3w, przygotowywanie oblicze\u0144 i sprawdzanie sp\u00f3jno\u015bci planowanych przychod\u00f3w oraz koszt\u00f3w. W trakcie roku te za\u0142o\u017cenia mog\u0105 si\u0119 zmieni\u0107. Analityk aktualizuje prognozy, uwzgl\u0119dniaj\u0105c nowe informacje o sprzeda\u017cy, kosztach, zatrudnieniu czy warunkach rynkowych.<\/p>\n\n\n\n Przy bardziej z\u0142o\u017conych zadaniach przygotowuje r\u00f3wnie\u017c analizy scenariuszowe. Mo\u017ce na przyk\u0142ad sprawdzi\u0107, jak wzrost cen surowc\u00f3w o okre\u015blony procent wp\u0142ynie na koszt produkcji i planowany wynik. W cz\u0119\u015bci firm obowi\u0105zki obejmuj\u0105 tak\u017ce analiz\u0119 inwestycji. Specjalista szacuje nak\u0142ady inwestycyjne (CAPEX), przewidywane korzy\u015bci i przysz\u0142e przep\u0142ywy pieni\u0119\u017cne potrzebne do oceny op\u0142acalno\u015bci przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n Analiza rentowno\u015bci pozwala ustali\u0107, na czym firma zarabia i kt\u00f3re obszary osi\u0105gaj\u0105 wyniki poni\u017cej oczekiwa\u0144. Analityk bada przychody i koszty przypisane do produkt\u00f3w, grup klient\u00f3w, kana\u0142\u00f3w sprzeda\u017cy lub realizowanych projekt\u00f3w. Przygotowuje r\u00f3wnie\u017c por\u00f3wnania pokazuj\u0105ce skutki zmian cen, rabat\u00f3w czy koszt\u00f3w jednostkowych.<\/p>\n\n\n\n W takich analizach wa\u017cna jest znajomo\u015b\u0107 rachunkowo\u015bci zarz\u0105dczej. Zanim por\u00f3wna si\u0119 rentowno\u015b\u0107 dw\u00f3ch produkt\u00f3w, trzeba ustali\u0107, kt\u00f3re koszty zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione i czy zastosowano te same zasady ich przypisywania. Przyk\u0142adem zadania jest ocena op\u0142acalno\u015bci promocji. Wzrost sprzeda\u017cy nie musi oznacza\u0107 wzrostu zysku, je\u017celi rabaty i dodatkowe koszty poch\u0142on\u0119\u0142y korzy\u015bci z wi\u0119kszego wolumenu.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3rzy analitycy zajmuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c prognozowaniem przep\u0142yw\u00f3w pieni\u0119\u017cnych (cash flow<\/em>) oraz analiz\u0105 nale\u017cno\u015bci, zobowi\u0105za\u0144 i kapita\u0142u obrotowego (working capital<\/em>). Firma mo\u017ce wykazywa\u0107 zysk, a jednocze\u015bnie mie\u0107 trudno\u015bci z p\u0142ynno\u015bci\u0105. Powodem bywaj\u0105 op\u00f3\u017anienia w p\u0142atno\u015bciach od klient\u00f3w, rosn\u0105ce zapasy lub du\u017ce wydatki inwestycyjne.<\/p>\n\n\n\n Przy analizie p\u0142ynno\u015bci potrzebne jest rozumienie zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy rachunkiem zysk\u00f3w i strat, bilansem oraz rachunkiem przep\u0142yw\u00f3w pieni\u0119\u017cnych. Analityk przygotowuje prognozy wp\u0142yw\u00f3w i wydatk\u00f3w oraz sprawdza, jak planowane dzia\u0142ania wp\u0142yn\u0105 na zapotrzebowanie firmy na \u015brodki pieni\u0119\u017cne.<\/p>\n\n\n\n Analityk finansowy pracuj\u0105cy w sieci handlowej korzysta z innych danych ni\u017c osoba zatrudniona w zak\u0142adzie produkcyjnym. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c analizowane wska\u017aniki i decyzje biznesowe, kt\u00f3re maj\u0105 wspiera\u0107 przygotowywane raporty.<\/p>\n\n\n\n W firmie produkcyjnej istotne mo\u017ce by\u0107 do\u015bwiadczenie w kalkulacji koszt\u00f3w wytworzenia i pracy z danymi z systemu ERP. W przedsi\u0119biorstwie us\u0142ugowym wi\u0119ksze znaczenie b\u0119dzie mia\u0142a znajomo\u015b\u0107 bud\u017cet\u00f3w projektowych i rozliczania koszt\u00f3w kontrakt\u00f3w. Do\u015bwiadczenie z tej samej bran\u017cy nie zawsze musi by\u0107 warunkiem zatrudnienia. Umiej\u0119tno\u015bci analizy koszt\u00f3w, mar\u017c i odchyle\u0144 mo\u017cna wykorzysta\u0107 r\u00f3wnie\u017c w innej dzia\u0142alno\u015bci. Trzeba jednak oceni\u0107, ile wiedzy o nowych procesach kandydat b\u0119dzie musia\u0142 zdoby\u0107 po zatrudnieniu.<\/p>\n\n\n\n Wymagania najlepiej okre\u015bli\u0107 na podstawie analiz, kt\u00f3re nowa osoba b\u0119dzie przygotowywa\u0107. Innej wiedzy potrzebuje specjalista analizuj\u0105cy rentowno\u015b\u0107 produkt\u00f3w, a innej analityk odpowiedzialny za prognozy przep\u0142yw\u00f3w pieni\u0119\u017cnych. S\u0105 jednak umiej\u0119tno\u015bci, bez kt\u00f3rych trudno samodzielnie pracowa\u0107 z danymi finansowymi.<\/p>\n\n\n\n Podstaw\u0105 jest znajomo\u015b\u0107 rachunku zysk\u00f3w i strat oraz rozumienie tego, jak przychody, koszty i mar\u017ce wp\u0142ywaj\u0105 na wynik przedsi\u0119biorstwa. Analityk powinien poprawnie obliczy\u0107 odchylenie od bud\u017cetu, wyja\u015bni\u0107 spos\u00f3b kalkulacji mar\u017cy i wiedzie\u0107, kiedy do ustalenia przyczyny potrzebne s\u0105 dodatkowe dane.<\/p>\n\n\n\n Przy analizach rentowno\u015bci przydaje si\u0119 znajomo\u015b\u0107 rachunkowo\u015bci zarz\u0105dczej, w tym podzia\u0142u koszt\u00f3w i zasad przypisywania ich do produkt\u00f3w, klient\u00f3w lub projekt\u00f3w. Osoba zajmuj\u0105ca si\u0119 bud\u017cetami powinna umie\u0107 pracowa\u0107 na za\u0142o\u017ceniach, aktualizowa\u0107 prognozy i ocenia\u0107 wp\u0142yw zmian cen, koszt\u00f3w czy wolumenu sprzeda\u017cy na wynik. Z kolei prognozowanie p\u0142ynno\u015bci wymaga rozumienia bilansu, przep\u0142yw\u00f3w pieni\u0119\u017cnych oraz zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy nale\u017cno\u015bciami, zobowi\u0105zaniami i zapasami.<\/p>\n\n\n\n Analityk finansowy powinien sprawnie pracowa\u0107 w Excelu, w tym korzysta\u0107 z tabel przestawnych, formu\u0142 wyszukiwania i sumowania warunkowego. Wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia danych z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, wykrywania niezgodno\u015bci i kontrolowania poprawno\u015bci oblicze\u0144. Przy bardziej z\u0142o\u017conych analizach przydaj\u0105 si\u0119 Power Query i umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania modeli finansowych.<\/p>\n\n\n\n Pozosta\u0142e narz\u0119dzia zale\u017c\u0105 od zakresu stanowiska. Power BI s\u0142u\u017cy do tworzenia raport\u00f3w i wizualizacji danych, a SQL do pobierania informacji z baz. Znajomo\u015b\u0107 systemu ERP, np. SAP, ma znaczenie, je\u015bli analityk korzysta z niego w codziennej pracy.<\/p>\n\n\n\n Przy ocenie do\u015bwiadczenia znaczenie ma nie tylko sta\u017c pracy, ale r\u00f3wnie\u017c zakres samodzielno\u015bci. Przygotowywanie gotowych zestawie\u0144 to inne zadanie ni\u017c wyja\u015bnianie odchyle\u0144, uzgadnianie danych z ksi\u0119gowo\u015bci\u0105 i przedstawianie wniosk\u00f3w mened\u017cerom. Na stanowisku samodzielnym warto oczekiwa\u0107 przyk\u0142ad\u00f3w takich analiz z wcze\u015bniejszej pracy.<\/p>\n\n\n\n Przydatne jest wykszta\u0142cenie z finans\u00f3w, rachunkowo\u015bci, ekonomii lub pokrewnej dziedziny. Nie zast\u0119puje ono jednak praktycznych umiej\u0119tno\u015bci. Znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka angielskiego powinna by\u0107 wymaganiem podstawowym, je\u015bli analityk b\u0119dzie korzysta\u0107 z niego na co dzie\u0144. Dotyczy to na przyk\u0142ad raportowania do zagranicznej centrali lub wsp\u00f3\u0142pracy z mi\u0119dzynarodowym zespo\u0142em.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 przedstawiania wynik\u00f3w osobom spoza dzia\u0142u finans\u00f3w. Analityk powinien potrafi\u0107 wyja\u015bni\u0107 najwa\u017cniejsze zmiany, ich ustalone przyczyny oraz kwestie, kt\u00f3re wymagaj\u0105 dalszej analizy.<\/p>\n\n\n\n Wszystkie te stanowiska wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z prac\u0105 na danych finansowych, ale r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zakresem odpowiedzialno\u015bci. Niekt\u00f3re obowi\u0105zki si\u0119 pokrywaj\u0105, zw\u0142aszcza w obszarze analizy wynik\u00f3w, bud\u017cetowania i prognozowania.<\/p>\n\n\n\n Granice mi\u0119dzy tymi rolami nie zawsze s\u0105 wyra\u017ane. Szczeg\u00f3lnie obowi\u0105zki analityka finansowego, kontrolera i specjalisty FP&A mog\u0105 by\u0107 do siebie zbli\u017cone. Dlatego przy tworzeniu opisu stanowiska wa\u017cniejszy od jego nazwy jest rzeczywisty zakres zada\u0144 i odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Podobne zapisy w CV nie zawsze oznaczaj\u0105 takie samo do\u015bwiadczenie. \u201eAnaliza odchyle\u0144 bud\u017cetowych\u201d mo\u017ce polega\u0107 na aktualizowaniu gotowego raportu albo samodzielnym ustalaniu przyczyn r\u00f3\u017cnic i przedstawianiu wniosk\u00f3w kierownictwu.<\/p>\n\n\n\n Najlepiej poprosi\u0107 kandydata o om\u00f3wienie jednej z analiz, za kt\u00f3re odpowiada\u0142, i dopyta\u0107 o cztery kwestie:<\/p>\n\n\n\n W odpowiedziach szukaj konkret\u00f3w: sposobu prowadzenia analizy, uzasadnienia przyj\u0119tych za\u0142o\u017ce\u0144 i \u015bwiadomo\u015bci ogranicze\u0144 danych. Kandydat powinien umie\u0107 wyja\u015bni\u0107 w\u0142asny wk\u0142ad bez ujawniania poufnych informacji poprzedniego pracodawcy. Tak przeprowadzona rozmowa pozwoli oceni\u0107 nie tylko znajomo\u015b\u0107 narz\u0119dzi finansowych, ale przede wszystkim poziom samodzielno\u015bci i umiej\u0119tno\u015b\u0107 wykorzystania danych w praktyce.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy opis przygotowano dla przedsi\u0119biorstwa prowadz\u0105cego sprzeda\u017c produkt\u00f3w przez sklepy i kana\u0142 internetowy. Firma ma osobny dzia\u0142 ksi\u0119gowo\u015bci, zesp\u00f3\u0142 sprzeda\u017cy i kontroling. Poszukuje samodzielnego analityka, kt\u00f3ry zajmie si\u0119 wynikami sprzeda\u017cy, mar\u017cami oraz prognozami dla tego obszaru. To przyk\u0142adowy profil stanowiska, a nie tre\u015b\u0107 rzeczywistego og\u0142oszenia konkretnej firmy.<\/p>\n\n\n\nZakres obowi\u0105zk\u00f3w analityka finansowego<\/h2>\n\n\n\n
Raporty finansowe i kontrola danych<\/h3>\n\n\n\n
\n
Analiza odchyle\u0144 od bud\u017cetu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Bud\u017cety, prognozy i scenariusze finansowe<\/h3>\n\n\n\n
Rentowno\u015b\u0107 produkt\u00f3w, klient\u00f3w i kontrakt\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
Przep\u0142ywy pieni\u0119\u017cne i p\u0142ynno\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n
Handel, produkcja i us\u0142ugi \u2013 r\u00f3\u017cne obszary analizy<\/h2>\n\n\n\n
Rodzaj firmy<\/th> Co analizuje specjalista?<\/th> Przyk\u0142adowy rezultat<\/th><\/tr><\/thead> Handel i e-commerce<\/td> Przychody, mar\u017ce, rabaty, koszty zakupu, kana\u0142y sprzeda\u017cy<\/td> Ocena wp\u0142ywu promocji i zmian asortymentu na rentowno\u015b\u0107<\/td><\/tr> Produkcja<\/td> Koszty wytworzenia, zu\u017cycie materia\u0142\u00f3w, wydajno\u015b\u0107, bud\u017cety produkcji<\/td> Wyja\u015bnienie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy planowanym a rzeczywistym kosztem wytworzenia<\/td><\/tr> Us\u0142ugi i projekty<\/td> Bud\u017cety kontrakt\u00f3w, koszty realizacji, przychody projektowe<\/td> Prognoza ko\u0144cowego wyniku finansowego kontraktu<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n Wymagania wobec analityka finansowego<\/h2>\n\n\n\n
Wiedza finansowa i umiej\u0119tno\u015b\u0107 interpretowania wynik\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
Excel i praca z danymi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Do\u015bwiadczenie i wsp\u00f3\u0142praca z biznesem<\/h3>\n\n\n\n
Analityk finansowy a ksi\u0119gowy, kontroler finansowy i FP&A<\/h2>\n\n\n\n
Stanowisko<\/th> G\u0142\u00f3wny zakres odpowiedzialno\u015bci<\/th><\/tr><\/thead> Analityk finansowy (Financial Analyst)<\/td> Analizuje wyniki finansowe, wyja\u015bnia odchylenia, przygotowuje raporty i wspiera podejmowanie decyzji biznesowych.<\/td><\/tr> Ksi\u0119gowy<\/td> Ewidencjonuje i rozlicza zdarzenia gospodarcze, dba o prawid\u0142owo\u015b\u0107 zapis\u00f3w ksi\u0119gowych oraz przygotowuje dane i sprawozdania finansowe.<\/td><\/tr> Kontroler finansowy (Financial Controller)<\/td> Monitoruje realizacj\u0119 bud\u017cet\u00f3w, analizuje wyniki i cz\u0119sto odpowiada za proces kontrolingu w okre\u015blonym obszarze firmy.<\/td><\/tr> Specjalista FP&A (FP&A Analyst)<\/td> Koncentruje si\u0119 na planowaniu finansowym, prognozowaniu, modelowaniu r\u00f3\u017cnych scenariuszy i analizie przysz\u0142ych wynik\u00f3w.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n Jak sprawdzi\u0107 kompetencje analityka finansowego podczas rekrutacji?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Opis stanowiska analityka finansowego \u2013 przyk\u0142ad dla firmy handlowej<\/h2>\n\n\n\n